Hoe werkt ons oog?

De werking van ons oog is fascinerend. In het kort komt het op het volgende neer. Ons oog heeft twee lenzen, een diafragma en een lichtgevoelige plaat. Het licht valt binnen op de eerste lens: het hoornvlies, ook wel cornea genoemd. Daarna valt het in de echte lens: de ooglens. Tussen deze lenzen zit het diafragma, ook wel pupil of regenboogvlies genoemd. De lichtgevoelige plaat zit aan de achterkant van onze oogbol: het netvlies of retina. Dit alles zorgt ervoor dat er een scherpe afbeelding op het netvlies komt. Dit beeld wordt omgezet in elektrische signalen. Vanuit de oogzenuw gaan ze naar de hersenen. Eigenlijk werkt de oogzenuw als een verbinding tussen ogen en hersenen.

binnenoogAls we wat uitgebreider kijken naar de verschillende onderdelen, zien we hoe complex het allemaal is. Het hoornvlies werkt eigenlijk als een eerste lens, zelfs sterker dan de ooglens zelf. Het hoornvlies zit als een vlies om de harde oogrok over de hele oogbol.

De pupil werkt als een diafragma. Vergelijkbaar met de diafragma van een fotocamera kan de pupil de hoeveelheid licht die binnenkomt regelen. In het donker is de pupil verwijd en in feller licht is ze juist kleiner. De pupil zit in de iris, het regenboogvlies. De iris kan verschillende kleuren hebben, al naar gelang de hoeveelheid pigment in het oog. Hoe meer pigment, hoe donkerder de iris.

De echte ooglens zich direct achter de pupil en iris. De lens geeft de juiste scherpte aan wat je ziet. De ooglens is soepel en door boller te worden kan hij de scherpte aanpassen. Deze zogenaamde accommodatie van het oog zorgt ervoor dat je zowel van dichtbij als veraf goed kunt zien. Dit scherpstellen is onbewuste handeling en gaat automatisch.

00oog versie2Het binnengekomen licht eindigt bij ons netvlies, aan de achterkant van het oog. Het bestaat uit fotoreceptoren. Deze receptoren zijn cellen die licht kunnen omzetten in elektrische signalen die worden getransporteerd naar het ziencentrum van de hersenen. Er zijn twee verschillende soorten fotoreceptoren: kegeltjes en staafjes. Per oog hebben we zo’n 6 miljoen kegeltjes en zo’n 160 miljoen staafjes. De kegeltjes zorgen ervoor dat we in daglicht goed kunnen zien en dat we voorwerpen recht voor ons kunnen zien. Ook maken ze dat we details en kleuren kunnen onderscheiden. De staafjes zijn voor het kijken in het donker en om voorwerpen opzij van ons te zien. De zogenaamde gele vlek, de macula, zit op het midden van het netvlies. Hier bevinden zich de meeste staafjes en kegeltjes. Hiermee zien we heel kleine details. Hier zien we het scherpst.